Vështrim mbi kushtet dhe jetën në kampusin e Universitetit tonë

Ajka e jetës është jeta studentore. Për ta shijuar në mënyrën më të mirë që është e mundshme këtë periudhë, është mirë që të mundohemi të zgjedhim universitetin e duhur, por edhe ambientet e banimit të përshtatshme, ku ne si studentë do të kalojmë kohën më të gjatë të studimeve.

Nuk diskutohen standardet e larta europiane të UEJL-së, objekti modern, kuadri profesional, mënyra interaktive e të mësuarit dhe gjithashtu kampusi si mundësia e akomodimit në qytezë universitare të UEJL-së. Ky Universitet ka shtatë konvikte me kapacitet strehimi për 450 studentë. Objektet e konviktit janë të ndara në: Objektet për meshkuj dhe objektet për femra. Që në ditët e para, studentët në këtë kampus vërejnë ndryshimin që ua servon jeta duke kaluar nga adoleshenca në një personalitet të pjekur.

Simptomat e pjekurisë fillojmë t’i ndjejmë pikërisht në fazën kur jemi studentë, aq më tepër kur jemi larg vendlindjes, kur për çdo gjë duhet të kujdesemi vetë. Të jesh student nuk është edhe aq e lehtë. Përveç mësimit ne duhet të ngarkojmë jetën tonë mbi supet tona dhe të fillojmë t’a menaxhojmë atë në mënyrën më të mirë të mundshme.

Kampusi i UEJL-së është vendi i përkryer ku ne mund të ndjejmë këtë ndryshim. Studentët që banojnë aty këtë jetë e konsiderojnë si një eksperiencë e cila luan rolin e një ure ku personi kalon nga një jetë e varur nga rethi familjar e deri tek ajo e pavarura.

Jeta në kampus të detyron të jesh në rrjedha të mësimit, të krijosh shoqëri të re, dhe të jesh i rethuar vetëm me gjëra që janë të lidhura me jetën studentore.

Sesi rrjedh jeta në objektin  e këtij kampusi, tre studentët e Prishtinës deklaruan:

Zana Rexha: “Është mirë të jesh pjesë e kampusit të UEJL-së, sepse krijon ndjesinë e të qenurit student. Mirëpo, rreziku i gjithë kësaj mund të jetë mosmenaxhimi i mirë i kohës së lirë dhe lënia pasdore e mësimeve. Por, kuptohet vetëm nëse ti ia lejon vetes atë komoditet”.

Fjolla Ibrahimi:”Të jesh pjesë e kampusit, të jep mundësinë të jesh e pavarur dhe t’a menaxhosh jetën ashtu siç dëshiron ti”

Lorik Aliu:”Jeta në kampus në një farë mënyre është e mirë, por ka edhe anët negative. E keqja e kësaj është se duhesh të kujdesesh për vetveten(amvisëri) por edhe kjo në të ardhmen mund të më nevojitet”.

Gjatë disa intervistave të bëra me studentët e këtij Kampusi, ata u shprehën të kënaqur me kushtet dhe me mënyrën e jetës që e kalojnë aty. Por, çdo gjë nuk është perfekte. Nga intervistat e mara nga banorët e kampusit, vërehet se ata kanë nevojë për disa shërbime të rëndësishme të cilat janë anashkaluar. Për të kuptuar më mirë atë që po e them, ja edhe disa intervista të shkurtra me disa studentë të tjerë nga Struga.

Nertila Asllani:”Përveç inventarit të domosdoshëm, studentët kane nevojë për një mjek dhe psikolog. Mendoj se kjo është haruar”.

Getoar Veseli:”Kushtet në konvikt janë kryesisht të mira, duke përfshirë ngrohjen dhe ujin e pandërprerë. Duke marë parasysh çmimin, mendoj se duhet të kemi më shumë shërbime dhe kushte si p.sh: Psikolog dhe mjek për raste urgjente”.

Shtegtare Zhuta:” Konvikti në përgjithësi përfshin gjithçka që është e nevojshme për jetën studentore. Mirëpo si gjithnjë ekziston diçka që na mungon dhe ën këtë rast kjo është diçka e rëndësishme, sepse të gjithë ne jemi të befasuar sesi një kampus luksoz nuk ka një farmaci ku mund të furnizohemi me substance të nevojshme mjekësore, ose pse nuk ka një mjek i cili mund të kujdeset për banorët e UEJL-së. Pra kjo është ajo e cila besoj se duhet të zgjidhet sa më shpejtë. Të tjerat janë në rregull”.

Pas këtyre fjalëve të studentëve, ishte e pamundur të mbetesh duarkryq, kështuqë vendosa t’i drejtohem personit përgjegjës për konviktet, prof. Menan Mehmeti, i cili u përgjigj:”NË kampus ekziston një ambulancë  e vogël me disa pajisje medicinale dhe një shtrat. Për fat të keq nuk ka mjek dhe barnatore, por planifikohet të ketë në të ardhmen e afërt”.

Të shpresojmë se në bashkëpunim me rektoratin dhe organet relevante, do të plotësohen dëshirat dhe kërkesat shumë të drejta të studentëve për të pasur kushte sa më të mira të jetës si dhe të sigurohen shërbimet e mjekut dhe psikologut në këtë kampus. Shpresojmë se fjalët e këtyre studentëve do të dëgjohen nga njerëzit kompetentë të universitetit të cilët do të dëshmojnë se UEJL është dhe do të jetë një ndër universitetet më bashkëkohorë në Ballkan dhe më gjerë.

Marigona Luma

NJË KRONOLOGJI MBI SHQIPËRINË DHE VIZIONET E SAJ DREJT
INTEGRIMIT PERËNDIMOR

Shqipëria! Një prej vendeve që ka kaluar mjaft trazira të mëdha politike prej vitesh. Historia e popullit shqiptar ka qënë një ndër historitë që ka lënë gjurmë sepse padrejtësitë ndaj këtij populli kanë qenë të shumta. Në vjeshtën e vitit 1913, fill pasi u nënshkrua vendimi i Konferencës së Ambasadorëve të Londrës, 1913, qeveritë e Beogradit, Athinës dhe Cetinës, filluan dëbimin e shqiptarëve nga trojet e tyre etnike, duke i detyruar të mërgonin sa më larg kufijve të tyre. Ky dëbim ishte një veprim që në vitet e ardhëshme do jepte edhe pasojat e tij. Pasoja të cilat sot shoqëria arrin ti kuptojë e perceptojë, madje edhe t’i gjykojë. Që nga viti 1913 janë zhvilluar dy luftëra botërore. Të dy luftërat i kanë fituar fuqitë që kishin premtuar se do t'u jepnin popujve të shtypur lirinë dhe do t'u respektonin të drejtat e tyre kombëtare. Por çdo gjë që thuhej ishte vetëm fjalë, asgjë e realizuar, asnjë e drejtë e plotësuar. Padrejtësia që kishin kryer Fuqitë e Mëdha në Konferencën e Ambasadorëve më 1913, nuk u prek. Pasojat e kësaj padrejtësie mizore vihen re tani, ku Shqipërinë dhe shqiptarët e trevave përreth i bashkon një kulturë, një gjuhë një traditë, mbi të gjitha plotësojnë çdo kriter për të qenë një komb i vetëm. Trojet etnike shqiptare mbetën të copëtuara, popullsia mbeti e zhgënjyer por nuk kishte forcë për të vepruar dhe kundërpërgjigjur kundër këtyre veprimeve të padrejta. Shqiptarët dolën të zhgënjyer si nga Traktati i Versajës (1920), ashtu edhe nga Konferenca e Parisit (1946). Por zhgënjimin më të madh ata e pësuan në fillim të viteve 90 me shpërbërjen e Republikës Federative Socialiste të Jugosllavisë.

Historia e popullit shqiptarë është një histori e dhimbshme, e përgjakur, e përmbushur me plot e përplot mizori e zhgënjime, me tradhti dhe indiferencë.

 Tani për Shqipërinë dhe shqiptarët e trevave gjithçka ka ndryshuar por kjo s’do të thotë se çdo padrejtësi ndaj tyre mund të harrohet. Tani realiteti duket sikur i ka buzëqeshur Shqipërise. Pikërisht, duke lënë pas çdo fenomen të së kaluarës ajo tani është bërë një vend tepër i zhvilluar si nga politika qeverisëse ashtu edhe nga zhvillimet e shumta në arsim e kulturë.

Politika shqiptare dhe marrëdhëniet diplomatike të krijuar mes shteteve europiane i kanë dhënë Shqipërisë, prioritet të madh në integrimin e saj politik e shoqëror. Kjo është një kënaqëasi që e ndjen çdo shqiptar, pa marrë parasysh vendin ku ai jeton.

Sot, si shumë shtete të tjera të zhvilluara, edhe vendi ynë është pjesë e një organizimi të madh politik e ndërkombëtar NATO. Që nga muaji prill Shqipëria është bërë pjesë e NATO-s dhe synimi i saj është BE. Kjo arritje kaq e madhe është rezultat i një qeverisjeje politike demokratike. Arritjet e Shqipërisë kanë qenë të shumta, të pakrahesueshme dhe të menjëhershme, kjo falë pro europianizmit deri në fanatizëm të popullit dhe kombit shqiptar, që pas ‘90 me përpjekjet e shumta dhe meritë të klasës politike në disa periudha kyçe duke përmendur këtu edhe  një udhëheqje produktive që ka realizuar qeveria aktuale e Shqipërisë. Mund të ketë shumë persona që në mendime dhe ide kundërshtojnë liderin e qeverisë, Sali Berisha. Është e vërtetë se marëdhëniet pozitë –opozitë kanë qenë konfliktuoze, por mos harrojmë se atë që ka realizura Shqipëria këto vitet e fundit është rezultat i një qeverisjeje efektive, liberale. Shumë nga vendet e BE kanë kaluar atë që quhej krizë ekonomike, por Shqipëria në këtë momente ishte duke punuar për rritjen e pagave të të gjithë punonjësve sepse buxheti i saj ishte i bollshëm, u rritën pagat e punonjësve dhe rrogat e pensioneve, u rimëkëmb ekonomia. Siç e shohim qeveria ka realizuar një sërë reformash dhe  vazhdon të punojë për realizimin e tyre edhe në të ardhmen. Ajo siguron më tej se vitin e ardhshëm do të vazhdojnë angazhimet e qeverisë. Projektet e infrastrukturës të cilat ai kishte hartuar, tani po shkojnë drejtë realizimit si në ndërtimin e Rrugës së Arbrit, Boshtin e Jugut, boshtin Qafë-Plloçë - Qukës dhe sapo të përfundojë projekti do të fillojë trajektorja më e shkurtër Tiranë - Elbasan .Me buxhetin e shtetit, ai ka mbështetur arsimin, reformën e thellë dhe të gjithanshme të sistemit arsimor. Të gjitha punimet e realizuar dhe ato të tjerat që janë në përfundim e sipër tregojnë se buxheti i shtetit nuk ka pësuar rënie. Përkundrazi, vet kryeministri shpreh: ”Buxheti i vitit 2010  është buxheti i një guximi të veçantë, sepse bazohet mbi

parashikimin e rritjes së të ardhurave në vend prej 12%. Kjo mund të jetë një nga qeveritë e vetme në botë, ndoshta e vetmja në Evropë, që parashikon rritje prej 12% të të ardhurave. Ne e bazojmë këtë në performancën që patëm në dy vitet më kulmore të krizës financiare dhe ekonomike botërore, në vitet 2008-2009”.

Qeveria shqiptare ka mbajtur dhe vazhdon të mbajë kontakte me shtete e fuqishme dhe të zhvilluara, për një integrim sa më të shpejtë në BE. Plot shtete të zhvilluara ekonomikisht e kanë mbështetur Shqipërinë dhe e kanë ndihmuar në proceset integruese. Lidhur me faktin se marëdhëniet e Shqipërisë me shtete e tjera mund të paraqesin disa qëndrime të ndryshme të cilat tregojnë se sa ka realizuar dhe sa ka për të punuar qeveria, në mënyrë që ajo të bëhet pjesë e familjes europiane.

Këto qëndrime te ministrave të jashtëm evropianë shprehen si më poshtë:

 Kryediplomati holandez Maxime Verhagen shprehet  se u mor  raporti i ODIHR-it për zgjedhjet dhe megjithëse pati parregullësi, shumica e kritereve u përmbushën, për këtë arsye do të biem dakord që të kërkojmë opinionin e Komisionit mbi kërkesën e Shqipërisë.
Ndryshe nga Presidenca Suedeze, Holanda, vendi që mbështeste qëndrimin e Gjermanisë për të shtyrë diskutimin e kandidaturës së Shqipërisë, vlerëson se antarësimi i vendit në Bashkimin Europian është çështje politike.

Kurse, Ministri i Jashtëm francez, Kouchner për aplikimin e Shqipërisë shprehet  se nuk është e nevojshme të gjykohet politikisht një vend kur kalimi i dosjes ne Komision është veprim normal e teknik.

Ministri italian Franco Frattini nuk gjeti mirëkuptimin e të gjitha vendeve anëtare të BE-së për kandidaturën e Shqipërisë, ndërsa pengesë kryesore zyrtarisht mbetet Budenstangu gjerman, i cili shtyn sërish pranimin e aplikimit të saj në BE.

Ndërsa ministri Fratini insistoi në konferencën nacionale të Italisë se marrja e vendimit në këtë fazë për Shqipërinë është përsëritje e procedures që u ndoq për Malin e Zi, ndaj duhet të kalojë si pikë A, muajin e ardhshëm për t'i kaluar dosjen Komisionit.
Disa vende mendojnë se kjo çështje nuk është vetëm teknike por dhe politike, duke argumentuar se vetë Shqipëria insiston për rëndësinë e dhënies së mandatit ndaj Komisionit. Tetori nuk rezultoi muaj i suksesshëm për unanimitetin megjithëse pati presione, por presidenca lë përshtypjen të kuptohet se kjo gjë mund të arrihet gjatë muajit nëntor, thekson ministri i Jashtëm slloven Samuel Zbogar.

 Kërkesa e Shqipërisë për statusin kandidat dhe debati nëse bëhet fjalë për çështje teknike apo politike ka përçarë unitetin e vendet anëtare. Për rrjedhojë nuk ka qëndrim të përbashkët unanim të Keshillit te BE-se, se çfare është e domosdoshme pe[ t’i p[rcjell[ aplikimin e Shqip[ris[, Komisionit. Siç duket politika shqiptare ende nuk e ka fitura qëndrueshmërinë dhe stabilitetin për të fitura bindjen dhe të pranohet kandidatura e saj në BE, por ajo që është e rëndësihme ka të bëjë me faktin se ajo është drejt përmbushjes së reformave për të realizuar qëllimin e saj e për t’u përfshirë në listën Shengen dhë në BE. Shqipëria ende duhet të punojë për realizimin dhe plotësimin e kritereve të kërkura me qëllim që ajo deri më 1 janar 2010 të fitojë të drejtën p[r  liberalizimin e vizave dhe të gjendet sa më afër anëtarësimit të BE-së. Siç po arrijmë ta kuptojmë qëndrimet janë të shumta por ajo që mbetet me rëndësi është se Shqipërisë po i kushtohet një rëndësi e veçantë lidhur me integritetin e saj, dhe kërkesës së saj pritet që ti paraprijë anëtarësimi.

Aktualisht Shqipëria tani ndihet shumë kerenare për arritjet dhe privilegjet e fituara nga shtetet anëtare, ajo mezi pret që shumë shpejt të jetë një prej vendeve pjesëmarrëse në këtë familje perëndimore europine. Shpresojmë që periudha për anëtarësimin e plotë të saj të jetë sa më e shkurtër! Kundrejt çdo padrejtësie të së shkuarës le jetë tani një drejtësi e meritur dhe e fituar për Shqipërinë dhe krenarinë e shqiptarëve. Ta kuptojnë të gjithë se Shqipëria mund të jetë një komb i vogël por vlerat e saj arrijnë deri në piedestal.

                                                                                                   Danjela Jakupasi

Njeriu dhe mjedisi jetësor

Mes tjerash, një preokupim i vazhdueshëm i njeriut dhe shoqërive të ndryshme ka qenë dhe vazhdon të jetë, mbrojtja dhe kultivimi i mjedisit jetësor. Po të analizohen gjendjet e mjedisit në shtete e shoqëri të ndryshme, mund të shihet se përpjekjet dhe angazhimi i faktorit njeri nuk ka qenë në nivelin e duhur. Kjo dukuri më e shpeshtë është te shtetet në tranzicion, ndërkohë që shtetet e zhvilluara tash më kanë gjetur rrugët më të drejta për kultivimin e ambientit.

S’do mend se për krijimin e mjedisit të pastërt të jetës e të punës nevojiten mjete financiare. Megjithatë do të ishin të kota investimet në qoftë se faktori njeri nuk është në nivelin e vetëdijes për ta mbrojtur natyrën dhe mjedisin jetësor. Në këtë drejtim është e domosdoshme që institucionet përkatëse të organizojnë forma të ndryshme të edukimit qytetar si (seminare, tribuna, vizita në rajone të ndryshme, etj.), me qëllim të vetëdijësimit të plotë për rëndësinë që ka mjedisi për shëndetin dhe jetën e njerëzve.

Të gjithë e dijmë se viteve të fundit, nga ana e disa shoqatave po ndërmerren aksione për mbjelljen e fidaneve, byle me qindra mijëra, me qëllim të pyllëzimit të rajoneve të zhveshura, por këto aktivitete sikur nuk i kanë frytet që priten. Pra, aksioni nuk mund të ketë sukses vetëm për një ditë. Ai duhet të jetë i vazhdueshëm, me qëllim të përkujdejes ndaj asaj që është mbjellur dhe sipërfaqeve të gjelbërta ekzistuese. Kam bindjen se problemi qëndron pikërisht në nivelin e ulët të vetëdijes ekologjike tek popullata në përgjithësi.

Si mund të pretendojmë për një ambient të pastër ekologjik, kur gjithandej në pjesë të ndryshme të qytetit vërehen grumbuj hedhurinash, që të përkujtojnë deponitë sanitare për të cilat nuk përkujdeset askush. Edhe vendi ynë sikurse vendet tjera, duhet ti kushtojë kujdes më të madh kësaj çështjeje. Kjo mund të zgjidhet vetëm me ngritjen e fabrikave të reja për reciklimin e mbeturinave, ku si rezultat do të ishte jo vetëm flakja e hedhurinave por edhe përfitimi ekonomik nga ato fabrika.

Mendoj se e shpreh mendimin jo vetëm të gjeneratave të reja, por edhe të shumicës së popullatës së këtushme se Tetova si qytet me dy universitete, me shumë shkolla të tjera e institucione me peshë, meriton të ketë një mjedis të pastër jetësor. Kjo mund të arrihet me angazhimin e plotë të shërbimeve kompetente për t’i kryer detyrat e tyre, kurse popullatës i mbetet ta ruaj pastërtinë dhe ta kultivoj atë, duke e ngritur në nivele më të larta.

Fundja, jo vetëm tetovarët, por e gjithë popullata e vendit duhet ti përmbush standardet ekologjike, sepse ky është ndër parakushtet themelore për tu bërë pjesë e familjes europiane.
            Bashkimi Europian ka caktuar një varg kriteresh që duhet t’i plotësojnë shtetet aspirante për tu bërë pjesë e kësaj bashkësie. Përvec kritereve ekonomike, politike, juridike, administrative BE kërkon edhe përmbushjen e standarteve ekologjike. Në këtë fushë gjithsesi është e domosdoshme që shtetet që pretendojnë të bëhen pjesë e kësaj familje evropiane, duhet të zbatojnë rregulla bashkëkohore ekologjike. Te ky segment vlen të përmendet ndërtimi i fabrikave për reciklimin e mbetjeve urbane, të cilat nga djegia e këtyre mbetjeve do të shfrytëzoheshin energji të ndryshme që janë të nëvojshme për jetën e njerëzve. Kështu fabrikat në fjalë me sistemet e tyre të punës prodhojnë energji elektrike, energji termike etj., kurse ajo sasi e vogël e mbetjeve pas trajtimit në fabrikë shfrytëzohet si glazurë për shtrimin e rrugëve. Me rëndësi është të theksohet se këto fabrika ndërtohen në atë mënyrë që bëhet filtrimi i ndotësve të natyrës, që do te thotë se në ajër lëshohet sasi minimale e tymit. Gjithsesi edhe në vendin tonë respektivisht në qytetin tonë është koha e fundit që të bëhen përpjekje konkrete për ngritjen e këtyre kapaciteteve. Problem shumë i rëndësishëm është edhe shfrytëzimi racional i burimeve natyrore nga ana e njeriut, pasi shfrytëzimi racional i burimeve natyrore kërkon që njeriu të bëjë në përputhshmëri me ligjet ekologjike. Duke i njohur ligjet ekologjike në shoqëri ritet vetëdija ekologjike.

Shoqëria me vetëdije ekologjike ka sjellje ekologjike si që janë:
-mos hudhja e mbeturinave çdo kund
-vendosjen e deponive në vende të caktuara dhe të rregulluara si duhet
-shfrytëzimi racional i burimeve energjetike
-gjelbërimi i sipërfaqeve të vendbanimeve 

Ekologjia është themeli i ruajtjes së natyrës dhe mjedisit dhe si shkencë e biologjisë shfrytëzon të dhënat shkencore të kimisë, të fizikës të matematikës dhe të shumë shkencave tjera.

 Dy janë drejtimet kryesore :
1. Ruajtja e mjedisit që ka si qëllim të kufizojë ndikimin e ndotjeve të industrisë, bujqësisë, transportit, ndërtimit e të tjera veprimtari të njeriut.
2. Ruajtja e natyrës që ka si qëllim të kufizojë deri në minimum ndryshimet në natyrë (ekosistemet), siç janë efektet e ngrohjes globale, ruajtja e shtresës së ozonit, pakësimi i emetimit të gazrave, evitimi i shirave acide.

 Ruajtja e natyrës dhe e mjedisit është e lidhur me ngrohjen globale, pra ndryshimet klimatike duhen marrë seriozisht edhe si probleme të mjedisit.

Shpatina Murseli